‘Zo ziet het eruit, zo ruikt het en zo is het verstopt’
Nu de schijnwerpers staan op de grote havens, duikt drugssmokkel steeds meer op in de kleinere havens. Platform Veilig Ondernemen werkt aan bewustwording en herkennen van signalen onder terminal- en havenpersoneel. “Veroorzaak gerust eens een keer een alarm en kijk hoe er wordt gereageerd.”

Zeehavens vind je niet in Oost-Nederland, maar er zijn wel een aantal belangrijke binnenhavens voor goederenvervoer via rivieren en kanalen. Nijmegen, Arnhem, Deventer, Zwolle, Almelo, Hengelo en Enschede. Daarnaast zijn er nog wat kleinere havens in Zutphen, Doesburg en Kampen. Er zijn ook jachthavens, soms in combinatie met recreatieparken. Daarnaast zijn er binnenlandse terminals en er wordt gebouwd aan een grote haven voor containeropslag. Grote havens zoals Rotterdam worden steeds groter en raken steeds voller, transport over de weg stagneert door files, dus goederenvervoer van en naar het achterland, gaat steeds meer per vrachtschip.
‘Ook in de havens in onze regio worden de bekende bruine pakketjes aangetroffen’
Dat maakt kwetsbaar, want nu de grote havens zoals Rotterdam, Amsterdam, Antwerpen en Hamburg samenwerkingen verstevigen en barrières tegen de georganiseerde drugscriminaliteit steeds hoger opwerpen, duikt de cocaïnesmokkel op in de Nederlandse binnenhavens. “Ook in de havens in onze regio worden de bekende bruine pakketjes aangetroffen”, vertelt Paul van der Weiden, adviseur bij Platform Veilig Ondernemen (PVO) Oost-Nederland. “Of de cocaïne wordt ingewassen in de bronlanden, bijvoorbeeld in kleding. Dat betekent dat wie het erin heeft gewassen, ook deze kant op komt om het er weer uit te halen.”
Kennelijk zijn de criminelen in Nederland nog niet zover dat ze de cocaïne er weer uit kunnen halen met oplosmiddelen, maar uiteindelijk zullen ze dat wel leren van hun Latijns-Amerikaanse kornuiten. Zoals de Mexicaanse kartels naar Nederland kwamen om crystal meth te maken, inmiddels hebben de Nederlandse drugsboeren dat zelf geleerd.
“Hoe meer je aan deze kant wilt voorkomen dat er mensen betrokken raken bij de drugscriminaliteit, hoe lastiger het wordt”, ziet Van der Weiden. “Misdaad is van alle tijden en het enige wat we kunnen doen is verstoren, het zogenoemde frustratiemodel.” Hoe meer scanners er komen om de containers te controleren, des te inventiever de criminelen worden om de drugs deze kant op te krijgen. Immers, de drugshandel levert nog steeds enorm veel geld op.
Weerbare ondernemers
Platform Veilig Ondernemen (PVO) werkt aan weerbaarheid van ondernemers. Nederland telt 10 PVO’s. Elk team bestaat uit ervaren professionals, ieder vanuit een eigen expertise inzetbaar op allerlei thema’s. Denk aan bewust maken van criminele processen en procesbegeleiding van publiek-private samenwerking voor bijvoorbeeld buitengebieden, bedrijventerreinen, uitgaans- en winkelgebieden. Maar ook het ontwikkelen van nieuwe tools op het gebied van preventie tegen cybercriminaliteit of samen met de regiopartners evenementen, workshops of seminars organiseren. Doel daarvan is om met elkaar preventieve maatregelen te ontwikkelen en te nemen, om ondernemers beter bestand te maken tegen criminele invloeden.
PVO Oost-Nederland heeft al veel stappen gezet om ondernemers op bedrijventerreinen alert te maken op signalen van drugscriminaliteit. De binnenlandse havens maken ook deel uit van die terreinen en zij hebben het PVO-team gevraagd om te bekijken wat er in de containerterminals gebeurt en wat ze kunnen doen tegen de drugssmokkel. Van der Weiden: “Wij hebben de politiecijfers bestudeerd op wat er aan incidenten plaatsvindt en we houden de landelijke trends in de gaten. We zien dat er drugssmokkel opduikt in de binnenlandse havens en in het transport van containers per vrachtwagen. Daar richten we ons nu op met bewustwording, herkennen en voorkomen.”
Opengeknipte zegel verlijmd
We horen veel over uithalers, maar dat houdt in dat er ook inleggers zijn. In Nederland worden zoveel drugs geproduceerd, de menukaart van diverse soorten wordt tegelijk in een vracht geëxporteerd. Cocaïne, chrystal meth, xtc, designerdrugs. Op een zeker moment constateert een bedrijf dat er zegels zijn doorgeknipt van containers. Soms wordt een kunststofzegel na het openknippen verlijmd. Dat moet dan maar net opvallen.
Trotse kraanmachinist
“We zijn een klein fieldlab gestart, om management en medewerkers te laten zien hoe de wereld van georganiseerde drugscriminaliteit werkt”, geeft Van der Weiden aan. “We hebben gekeken naar de fysieke kwetsbaarheden van de terminal.“ Zo zijn de PVO-adviseurs een soort pentesten gaan uitvoeren, door het betreffende bedrijf fysiek binnen te dringen met medeweten van de medewerkers. Immers, zij vormen de zwakste schakel van het bedrijf. Om hen te laten zien hoe kwetsbaar ze zijn in hun functie, keek het PVO-team naar hoe de medewerkers zich gedragen op openbare bronnen zoals sociale media. Bij welk gedrag kun je vraagtekens zetten met het oog op de veiligheid?
‘Het is mooi om trots te zijn op je bedrijf, maar moet je bepaalde dingen nou wel laten zien?’
Een trotse kraanmachinist deelde op Facebook foto’s van zichzelf in bedrijfskleding in zijn cabine boven de containers. Zijn online spoor naar vrouw en kinderen was gemakkelijk te volgen. Voor een crimineel is dit een kant-en-klaar-recept om de kraanmachinist voor zijn criminele karretje te spannen. Via de sociale media geven mensen zoveel informatie prijs. Ligt iemand in scheiding? Zijn er geldzorgen? “Die kwetsbaarheid laten we zien”, zegt Van der Weiden. “Het is mooi om trots te zijn op je bedrijf, maar moet je bepaalde dingen nou wel laten zien?” Dit geldt overigens niet alleen voor de medewerkers in de containeropslag, maar ook voor de chauffeurs over de weg. Voor jongens die dure spullen vervoeren, is het ook niet handig om wereldkundig te maken dat hun vrachtwagens vol met de nieuwste technische snufjes zijn geladen.
Pittig gesprek met beveiliging
De beveiliging van de terminal of het bedrijf zelf kan ook te wensen overlaten. Van der Weiden: “Onlangs hebben we een transportbedrijf geïnformeerd over de criminele wereld en we deden een pentest om te zien hoe ver we zouden komen. Vooraf hadden we niet afgesproken dat we dozen zouden weghalen, omdat ik niet dacht dat we zover zouden komen. Toch wel.” De adviseurs namen vervolgens met de opdrachtgever door wat ze tegen zijn gekomen en op basis daarvan werden de medewerkers voorgelicht. Dat met die dozen liep uit op een pittig gesprek met het bedrijf dat de beveiliging regelt.
‘Check het of je medewerkers en het beveiligingsbedrijf de gemaakte afspraken nakomen’
Medewerkers moeten alert zijn op onbekende gezichten op de werkvloer. Als iedereen zijn werkplek verlaat voor de koffiepauze, dan maakt de gelegenheid de dief. “Voed je medewerkers op en blijf de boodschap herhalen”, zo luidt een advies van Van der Weiden. Zorg dat iedereen ervan doordrongen is dat alle spullen en informatie niet onbeheerd worden achtergelaten. Maak afspraken over gedrag op de sociale media, of je werkkleding alleen mag dragen op de werkvloer, hoe je gasten ontvangt op kantoor en tot waar ze het pand kunnen betreden. Maar bespreek ook de opvolging met elkaar. “Veroorzaak gerust eens een keer een alarm en kijk hoe er wordt gereageerd”, vindt Van der Weiden. “Check het of je medewerkers en het beveiligingsbedrijf de gemaakte afspraken nakomen.”
Toch niet bestemming A
De binnenlandse terminals hebben ook veel stof tot nadenken ontvangen van PVO Oost-Nederland. Maak foto’s van de zegels op de containers die binnenkomen, zodat je later kunt zien of ermee is geknoeid. Hoeveel mensen mogen er in de cabine door de slagbomen? Mag de bijrijder zomaar het terrein op of blijft hij in de wachtruimte totdat diens collega klaar is met laden? Dan gebeurt het ook nog vaak dat een chauffeur op weg is met de lading van de terminal naar bestemming A, maar krijgt onderweg te horen dat de ontvanger de locatie heeft gewijzigd naar bestemming B. “In zo’n geval moeten zowel chauffeur als planner alert zijn”, aldus van der Weiden. “Bedrijven hebben daar nog geen oog voor, dus wij zetten daar vol op in.”
‘Hebben wij een vraag, dan leggen we dat ook bij een ander neer’
Van der Weiden hamert op de integrale aanpak. “Het gaat er niet om wie voorop gaat, maar ga met z’n allen aan de bak”, besluit hij. De taakopvatting van PVO is om partijen samen te brengen, maar zij schuiven ook aan op uitnodiging. “Hebben wij een vraag, dan leggen we dat ook bij een ander neer. Soms vragen we aan de jongens van het Transport Facilitated Organized Crime (TFOC), van politie en douane, of ze met ons meegaan naar een voorlichting. Zij nemen dan voorbeelden mee van modus operandi en van smokkelwaar. En zo leren we de bedrijven: ‘Zo ziet het eruit, zo ruikt het en zo is het verstopt’. Als we een periode in een bepaald gebied voorlichting hebben gegeven, dan zien we dat soms terug in een stijging van de meldingen bij Meld Misdaad Anoniem. Daar doen we het voor.” <<





Laat een reactie achter