Het Algemeen Dagblad meldde vorig jaar dat meer dan de helft van de aangiften zonder meer in de prullenbak verdwijnt. In dat artikel wordt van politiezijde aangegeven dat in veel van die gevallen er geen aanwijzingen zijn die naar de dader kunnen leiden. Dan kan de politie er niets mee, ze willen de energie steken in zaken die ze wél kunnen oplossen. Dat moeten ze dan ook van het Openbaar Ministerie, want in hun Aanwijzing voor de opsporing (‘bevel’) is te vinden dat alle “zaken waarbij de identiteit van de verdachte bij de aangever bekend is dan wel zeer gemakkelijk te achterhalen is, de ‘kant-en-klaar’ zaken, …. in beginsel altijd worden opgepakt. Daarmee wordt recht gedaan aan een basaal rechtvaardigheidsgevoel en wordt ook het nemen van eigen verantwoordelijkheid door burgers en bedrijven gehonoreerd.” Alleen bij overmacht (capaciteitsgebrek) zou dat nog achterwege kunnen blijven, wat volgens politiecijfers – zo stelt het artikel – maar in 1 op de 25 zaken met daderindicatie voor zou komen.

Bij de aangifte gaf de politie aan zich te zullen beraden of er tot onderzoek zou worden overgegaan

Mijn casus betreft Janneke en Cees (J&C, aliassen) die een bedrijf in zelfontworpen kinderkleding hebben. Na bestelling worden de kleertjes in dozen verpakt en meegegeven aan een pakketdienst, die we de BPD (‘Beste Pakketdienst’) zullen noemen. Zo ook in februari 2017, toen een aantal dozen zijn aangeboden aan BPD. De dozen zijn door BPD bij het kantoor opgehaald door een chauffeur. Drie van de dozen, met goederen ter waarde van 10.000 euro, blijken niet bij de Belgische afnemers aan te komen. Na een klacht stelde de vervoerder zich op het standpunt dat de ontbrekende dozen niet zijn meegegeven, aangezien ze niet gescand zijn bij vervoerder BPD. Mede omdat blijkt dat de praktijk is dat ingenomen goederen niet bij ontvangst maar pas later centraal worden gescand, en na dreiging met een rechtszaak, besluit de verzekeraar van de BPD alle schade en kosten aan J&C te vergoeden.

Maar nu het vervolg. Medio juni 2017 maakte een relatie van J&C hen er op opmerkzaam, dat de door hun gemaakte nieuwe kinderkleren samen met andere merkkleding via Marktplaats werden aangeboden, en wel voor een kwart van de normale prijs. Omdat J&C zelf nooit via Markplaats werken, en ook hun afnemers niet, kon het niet van hen komen. Op Marktplaats gekeken, zagen ze de kleren die afkomstig waren uit de verdwenen dozen. Dit leverde het ernstige vermoeden op dat de chauffeur van BPD de dozen heeft ontvreemd en die zelf of via een ander te koop aanbood op Markplaats. Intussen had de chauffeur die de dozen destijds innam in april al zijn ontslag bij BPD genomen. 

Volgens de regels zou opvolging door de politie moeten plaatsvinden, want er is sprake van een ‘kant-en-klaar-zaak’

J&C wendden zich medio juni tot de politie met de wens aangifte te doen. Dat kon echter pas later, op zondag 9 juli om 10.00 uur ’s morgens. Bij de aangifte gaf de politie aan zich te zullen beraden of er tot onderzoek zou worden overgegaan. Binnen 3 weken zouden J&C nader horen, hetgeen een week opschoof omdat er “een overlegje tussendoor kwam”. Er is op die termijn even contact geweest over de aangifte, in oktober is ook nog een agent langs geweest om nog wat informatie op te vragen – er bleek nog zo’n zaak te spelen en “ze waren er mee bezig”. In ieder geval is tot februari 2018 stilte ingetreden.

Volgens de regels zou opvolging door de politie moeten plaatsvinden, want er is sprake van een ‘kant-en-klaar-zaak’, waarin de identiteit bekend is van de mogelijke verduisteraar (chauffeur) en die van de heler (aanbieder van de kleertjes). Bovendien is hier mede sprake van cybercriminaliteit (heling via internet). Dat wordt al meer dan 10 jaren in regeerakkoorden en begrotingen prioriteit gegeven. Natuurlijk kan niet worden uitgesloten dat de politie nog strafrechtelijk onderzoek naar de beschreven zaak verricht, maar voor zover dat zo is lijkt dat met uiterst weinig tempo en ambitie gepaard te gaan. Het is te hopen dat in vergelijkbare gevallen van heling via internet de aanpak meer prioriteit krijgt. Immers, voorkomen moet worden dat het rechtvaardigheidsgevoel van de aangevers wordt geschaad en het nemen van eigen verantwoordelijkheid wordt ontmoedigd. <<

Bert Berghuis is voormalig raadadviseur bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. Hij is beschikbaar voor vragen en discussies via de redactie, e-mail: secondant@hetccv.nl.