Meer verdachten uit Oost-Europa
Bij de meeste nationaliteiten in ons land daalt het aantal geregistreerde verdachten. Maar bij verdachten uit Oost-Europese landen zien we juist een stijging. Bij de traditionele migrantengroepen daalt de criminele betrokkenheid (per 10.000 inwoners) net zo hard als bij de Nederlandse herkomstgroep – het verschil in criminaliteitsniveau blijft daarmee gelijk.

Het aantal asielzoekers dat verdacht werd van een misdrijf steeg vorig jaar, van 2.497 in 2018 naar 2.821 in 2019. Dat meldde de NRC op 23 april jl. Op een totaal van 165.000 geregistreerde verdachten van misdrijven is dat een bescheiden aandeel van nog geen 2 procent. Vanuit een breder perspectief kunnen we de vraag stellen hoe het zit met het aandeel van buitenlanders in de criminaliteit. Dan laten zich verschillende groepen onderscheiden. Zo zijn er verdachten die in ons land wonen maar die oorspronkelijk uit het buitenland komen (1ste generatie) of hun kinderen (2de generatie). En er zijn verdachten die hier een delict plegen maar die niet in ons land wonen. Van al deze groepen kunnen we, per nationaliteit, nagaan hoe het aantal verdachten zich ontwikkelde van 2005 tot en met 2019, op basis van wat het CBS/Statline daarover zegt.
Het aantal door de politie geregistreerde verdachten is fors gedaald
Allereerst de constatering dat, in lijn met de fors gedaalde criminaliteit in bovengenoemde periode, het aantal door de politie geregistreerde verdachten fors is gedaald. Dat halveert van 513.000 naar 262.000 – gemiddeld daalt dit vanaf het jaar 2005 met 6 procent per jaar. Het aandeel van verdachten met de Nederlandse nationaliteit daalt van 86 naar 79 procent. Van de verdachten die niet de Nederlandse nationaliteit bezitten, heeft de helft een woonadres in Nederland, d.w.z. dat ze ingeschreven zijn in het bevolkingsregister. Het aantal hier woonachtige buitenlande verdachten daalt net zo veel als het aantal buitenlanders zonder woonadres in ons land.
Twee derde van de toename ligt bij verdachten zonder woonadres in Nederland
Bij de meeste van de onderscheiden 36 nationaliteiten daalt het aantal geregistreerde verdachten. De voornaamste uitzonderingen hierop betreft verdachten uit Oost-Europese landen. Daar is juist een toename waar te nemen, met gemiddeld 7 procent per jaar vanaf 2005. Het betreft de volgende nationaliteiten: Tsjechisch, Litouws en Slowaaks (1-4 procent per jaar), Bulgaars, Wit-Russisch, Pools, Hongaars en Roemeens (5-9 procent per jaar), Albanees, Servië en Lets (10 procent of meer per jaar). Het totaal aantal verdachten met deze nationaliteiten loopt op van 5.600 in 2005 naar 20.800 in 2019 (een stijging met 370 procent in 20 jaar). Twee derde van de toename ligt bij verdachten zonder woonadres in Nederland. Kwantitatief zijn de belangrijkste groepen Polen, op enige afstand gevolgd door Roemenen en Bulgaren. Het ligt voor de hand de toename van Oost-Europese verdachten te zoeken in de verhoogde arbeidsmigratie. Deels zou de toename ook verklaard kunnen worden uit de toestroom van uit die landen afkomstige criminelen (mobiel banditisme), of door de toegenomen aandacht van de politie voor dit verschijnsel.
De voorgaande telling betreft verdachten die alleen of samen met anderen in beeld zijn voor eventueel meerdere delicten. Een andere tabel van het CBS maakt het mogelijk in te zoomen op kenmerken van verdachten, waaronder migratieachtergrond – dan gaat het om verdachten die in beeld zijn voor een of meer delicten van een bepaald type. Dus als iemand meerdere diefstallen pleegde telt die maar één keer mee. Maar als daar een geweldsmisdrijf bij zit, telt die ook daarvoor mee. Ook bij die telling daalt het aantal verdachten met de helft, van 328.000 in 2005 naar 165.000 in 2019.
De landen van het voormalige Oostblok komen naar voren als stijgers
Als we dan kijken naar de ontwikkelingen specifiek voor degenen die in ons land wonen, dan komen natuurlijk de landen van het voormalige Oostblok weer naar voren als stijgers. Maar ook Syriërs blijken meer in de registraties voor te komen, met een toename van gemiddeld 15 procent per jaar (van 250 naar 1.250). Dit reflecteert de vluchtelingenstroom uit dat land. Het is dan beter te kijken naar het aantal verdachten per capita, d.w.z. gerelateerd aan het aantal in ons land woonachtigen. Dan blijken de Syriërs er helemaal niet meer uit te springen – dan daalt hun aantal per 10.000 inwoners net zo snel als bij Nederlanders.
Ten slotte kunnen we zien hoe het zit met de ontwikkelingen bij traditionele migrantengroepen, uit Turkije, Marokko, Suriname en onze Caribische gebiedsdelen. Dat het niveau van criminaliteit (per 10.000 inwoners) bij deze groepen duidelijk hoger ligt dan bij de groep met de Nederlandse herkomst, is een bekend gegeven. Dat geldt voor hun 1ste generatie maar nog sterker voor de tweedegeneratiemigranten. Maar is er bij deze groepen ook een andere ontwikkeling in de tijd te zien? Dat is niet het geval: bij al deze herkomstgroepen daalt het aantal per capita net zo hard als bij de Nederlandse herkomstgroep. Het verschil in criminaliteitsniveau blijft daarmee gelijk. <<
Bert Berghuis is voormalig raadadviseur bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. Hij is beschikbaar voor vragen en discussies via de redactie, e-mail: secondant@hetccv.nl.





Laat een reactie achter